RACJA TV

Facebook.

Najczęściej czytane

Pomiędzy tolerancją a dyskryminacją

O występowaniu i przeciwdziałaniu dyskryminacji na tle religijnym w małopolskich szkołach oraz o treściach etycznych, religijnych i antydyskryminacyjnych w systemie oświaty, który powinien być poradnikiem dla rodziców posyłających swoje pociech do szkoły. Problematyka dotyczy praktycznie całego szkolnictwa z małymi wyjątkami na obszarze naszego Kraju.

Krzyż

Oddajemy do Państwa rąk raport z badań przeprowadzonych w ramach projektu o występowaniu

i przeciwdziałaniu dyskryminacji na tle religijnym w małopolskich szkołach oraz o treściach etycznych, religijnych i antydyskryminacyjnych w systemie oświaty, któremu nadano tytuł Pomiędzy tolerancją a dyskryminacją, zrealizowanego przez Fundację na Rzecz Różnorodności Polistrefa, finansowanego ze środków Fundacji im. Stefana Batorego. Celem projektu był monitoring edukacji publicznej pod kątem przestrzegania konstytucyjnych praw wolności sumienia i wyznania oraz prawa rodziców do wychowania dzieci zgodnie ze swoimi przekonaniami (art.53 i art.48 ust 1 Konstytucji RP), realizacji Ustawy z dn. 07.09.1991 o systemie oświaty, Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dn. 14.04.1992 w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach oraz występowania i przeciwdziałania w szkołach dyskryminacji, przemocy i mowy nienawiści na tle religijnym. Inspiracją do realizacji projektu była obserwacja sytuacji w szkolnictwie publicznym w zakresie dostępności do lekcji etyki oraz nieprawidłowości przy organizacji lekcji religii a także liczne doniesienia medialne mówiące między innymi o: – uchylaniu się szkół od organizacji lekcji etyki; – odbywaniu się uroczystości religijnych w czasie lekcji; – włączaniu w uroczystości szkolne uroczystości o charakterze religijnym (np. rozpoczęcie roku szkolnego z mszą w obrządku rzymskokatolickim); – podpisywaniu przez rodziców oświadczeń o nieuczęszczaniu na katechezę, czy też próśb o zwolnienie z niej; – trudnościach w organizowaniu zajęć z religii przez mniejszości wyznaniowe; – niedookreślona sytuacja uczniów bezwyznaniowych; – konfliktach wokół obecności symboli religijnych w szkole; – wpływie treści religijnych na programy i treści nauczania.

Znaczącym impulsem dla podjęcia inicjatywy stało się ogłoszenie wyroku 15 czerwca 2010 roku przez

Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu w sprawie Grzelak przeciwko Polsce, w której podnoszono, że pomimo licznych starań, Mateuszowi Grzelakowi nie zapewniono lekcji etyki, a na jego świadectwach w rubryce religia/etyka widniała kreska. W ocenie Państwa Grzelaków taki sposób

oznaczenia uczestnictwa w zajęciach stanowi niepożądane ujawnienie przekonań religijnych. Tym samym działanie państwa prowadzi w praktyce do naruszenia art. 14 (zakaz dyskryminacji) w związku z art. 9 (wolność myśli, sumienia i wyznania) Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. W stosunku do Mateusza Grzelaka Trybunał podzielił tę opinię. Za sprawą tego orzeczenia temat dostępności zajęć z etyki oraz obecności ocen z religii/etyki na świadectwach szkolnych stał się przedmiotem publicznej debaty. Brakowało natomiast odpowiedzi na pytanie czy orzeczenie zmieniło sytuację uczniów nieuczęszczających na lekcje religii rzymskokatolickiej.

Brak jednego, spójnego i aktualnego opracowania, opisującego rzeczywistą sytuację nauczania

religii i etyki oraz zawierającego obserwacje przejawów dyskryminacji na tle religijnym w szkolnictwie

publicznym w Polsce, wskazywał na konieczność rzetelnego, pogłębionego zbadania tego zagadnienia, przedstawienia wyników opinii publicznej oraz zaproponowania zmian praktyki prawnej i społecznej w systemie oświaty.

Badania zostały przeprowadzone w województwie małopolskim. Objęły organy prowadzące i nadzorujące szkoły, dyrektorów szkół, rodziców i pełnoletnich uczniów. Aby otrzymać pełny obraz badanej przez nas problematyki przeprowadzona została analiza podstawy programowej, programów nauczania i podręczników z języka polskiego, historii i biologii na różnym poziomie nauczania, pod kątem obecności w nich treści o tematyce etycznej, religijnej i antydyskryminacyjnej.

W pierwszej części raportu: O występowaniu i przeciwdziałaniu dyskryminacji na tle religijnym

w małopolskich szkołach przedstawione zostały i omówione:

1) niektóre regulacje prawne dotyczące organizowania lekcji religii i etyki oraz wynikające z nich kontrowersje;

2) wyniki badań ilościowych, w ramach których przeprowadzono wywiady telefoniczne z dyrektorami szkół oraz wywiady audytoryjne z rodzicami i pełnoletnimi uczniami, które dotyczą m.in.: – organizacji nauki religii i etyki w szkołach; – dobrowolnego charakteru uczestnictwa w tych zajęciach; – sytuacji mniejszości wyzna­niowej; – stosunku rodziców i uczniów pełnoletnich do obecności symboli religijnych w szkołach; – różnego rodzaju niejasności związanych z nauczaniem religii prowadzących do niezgody, konfliktów światopoglądowych i zachowań dyskryminacyjnych. W rozdziale O religii w szkole – innym głosem. Religia i etyka w szkołach publicznych w Małopolsce z perspektywy mniejszości wyznaniowych znajdą Państwo wyniki badań jakościowych. W ramach tych badań przeprowadzono serię pogłębionych wy­wiadów indywidualnych oraz zogniskowanych wywiadów grupowych z przedstawicielami mniejszo­ści religijnych oraz osobami bezwyznaniowymi.

W części drugiej raportu: Demokracja, tolerancja, sprawiedliwość i wolność w systemie oświaty przedstawiono wyniki z badań dokumentów Ministerstwa Edukacji Narodowej oraz zatwierdzonych przez Ministerstwo programów nauczania i materiałów dydaktycznych w zakresie języka polskiego, historii i biologii zwracając uwagę m. in. na:

1. Przestrzeganie konstytucyjnych praw wolności sumie­nia i wyznania oraz prawa rodziców do wychowania młodzieży zgodnie z własnymi przekonaniami (Art. 53 i art. 48 ust 1 Konstytucji RP).

2. Przeciwdziałanie w szkołach dyskryminacji, przemocy i mowy nienawiści na tle religijnym.

3. Stopień realizacji Rekomendacji Zgromadzenia Plenarnego Rady Europy Nr 1202(1993) w sprawie Tolerancji Religijnej w Demokratycznych Społeczeństwach, w myśl której szkoły powinny zapoznawać uczniów z poszczególnymi religiami podczas lekcji.

  1. Ustalenie czy istnieją zależności polskiego systemu oświaty od Kościoła Katolickiego poprzez spraw­dzenie korelacji jaka zachodzi pomiędzy Podstawą programową katechezy Kościoła Katolickiego w Polsce a Podstawą programową nauczania w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych, progra­mami nauczania; treściami zawartymi w podręcznikach szczególnie do nauczania języka polskiego, historii i biologii oraz tzw. obudowie dydaktycznej (podręczniki nauczyciela) w zakresie treści o tematyce etyczno-religijnej.

 

  1.  Sprawdzenie jaki charakter posiadają treści etyczne w dokumentach oświatowych, programach nauczania i podręcznikach, w tym obecności treści etycznych wypływających z etyk nie- konfesyjnych np. stoicyzm, epikureizm, renesansowy humanizm, oświeceniowy humanizm, pozytywi­styczny utylitaryzm, egzystencjalizm.

Publikacja raportu i realizacja projektu Pomiędzy tolerancją a dyskryminacją – o występowaniu i przeciwdziałaniu dyskryminacji na tle religijnym w małopolskich szkołach oraz o treściach etycznych, religijnych i antydyskryminacyjnych w systemie oświaty była możliwa dzięki wsparciu Fundacji im. Stefana Batorego, za które bardzo dziękujemy.

Joanna Balsamska koordynatorka  projektu

Do pobrania: Raport o dyskryminacji i tolerancji w Małopolskich szkołach (1)

Napisz komentarz
Musisz być zalogowany(a) aby napisać komentarz.
 
Przeczytaj poprzedni wpis:
Racja Polskiej Lewicy - Logo
JAK UCHRONIĆ DZIECKO PRZED PRANIEM MÓZGU?

Z polskim prawem, nie ma przymusu uczęszczania na lekcje religii. Kto usiłuje wymusić uczestnictwo Twoich? Dzieci w zajęciach katechetycznych czy...

Zamknij